مدرسه مجازی علوم اجتماعی

سئوالات درس علوم اجتماعی

سوالات تشریحی علوم اجتماعی پیش دانشگاهی            

درس اول –  نظام جهانی                                                                                 

 1- مفهوم دولت – ملت را تعریف کنید. چرا به آن گروه سرزمینی نیز می گویند؟ 

 2- در زمان های گذشته ، شکل غالب زندگی اجتماعی به جای دولت – ملت، چه بود؟ 

 3- وضعیت اقتصادی و روابط تجاری و سیاسی در واحدهای فئودالی ، عشیره­ای و امپراطوری چگونه بود؟ 

 4- نظام جهانی فعلی چه تفاوت­هایی با نظام امپراطوری دارد؟ 

 5- نظام جهانی چیست؟ 

 6- ویژگیهای واحدهای فئودالی را بنویسید. 

 7- واحدهای عشیره­ای چگونه اداره می شدند؟ 

 8- ویژگی­های واحدهای امپراتوری را بنویسید. 

 درس دوم –  تکوین نظام جهانی  

 1- امپراطوری­ها برای حفظ و گسترش خود به چه چیزی نیاز داشتند؟ این نیاز چه ارتباطی با افول امپراطوری­ها داشت؟  

 2- چرا تا مدت­های مدید، امکان تسلط یک یا چند تن از فئودال­ها بر تمام اروپا از بین رفته بود؟

  3- چه تفاوتی بین شهرهای امپراطوری با شهرهای جدید وجود داشت؟ 

 4- اصطلاح بورژوا، به چه کسانی اطلاق می شد؟ چرا این اصطلاح جنبه­ای منفی و تحقیر آمیز داشت؟  

5- مهم ترین هدف زندگی بورژوا­ها چه بود؟  

 6- گسترش تجارت در نظام بورژوازیی، مستلزم شکل گیری چه نوع حکومتی بود؟  

 7- شکل گیری  دولت – ملت­ها مستلزم چه تغییری در رابطه­ی بین سیاست و اقتصاد بود؟ 

 8- در قرون وسطا، حکومت­ها، مشروعیت خود را از کجا کسب می کردند؟ 

 9- دلایل مبارزه­ی شهرهای مستقل با کلیسا چه بود؟ یا چرا بورژوازی در عرصه­ی عقاید راه خود را از اشرافیت گذشته، جدا کرد؟   

  10- دیدگاه رنسانس را نسبت به کلیسا و مسیحیت، بنویسید؟ 

 11-تأثیر بورژوازی را در رشد صنعت توضیح دهید؟  

 12- در نظام جهانی، رابطه ی حکومت و اقتصاد چگونه است؟ توضیح دهید؟  

 13- تفاوت نظام جهانی با امپراطوری را از حیث نوع رابطه­ی بین سیاست با اقتصاد بنویسید. 

 

14- در گذشته امپراتوری­ها چگونه شکل می­گرفتند؟ چرا انان دوره­ای از توسعه و بهبودی را تجربه

 می کردند؟  

15- به چه دلیلی اروپا برای یک دوره تاریخی طولانی به صورت فئودالی به زندگی خود ادامه داد؟ 

 16- چرا حکومت­های اروپایی در قرون وسطا مجبور بودند تأیید کلیسا را کسب کنند؟ 

 17- چرا در گذشته، رونق و افول دانش و صنعت تا حد زیادی تابع پایداری امپراتوری­ها بوده است؟ 

  18- چرا در نظام بورژوازی، تقدم و تفوق از آن بخش اقتصادی بود نه حکومت؟

 درس سوم – گسترش جفرافیایی نظام جهانی  

 1-     چرا کشور­های استعمارگر اسپانیا و پرتغال به زودی جای خود را به کشور­هایی چون انگلیس و فرانسه دادند؟   

2-     نوع روابط بین واحد­های امپراطوری چه تفاوتی با نوع روابط بین واحدهای وابسته به کشورهای استعمارگر، داشت؟ 

 3- چرا کشورهای مستعمره حتی بعد از استقلال، هم چنان از لحاظ اقتصادی وابسته به کشورهای استعمارگر بودند؟  

4- منظور از رابطه ی مرکز – پیرامون چیست؟ 

 5- اروپایی­ها چگونه در کشورهای  تحت سلطه­ی واحد­های امپراطوری  نفوذ می کردند؟ دلیل اتخاذ این سیاست چه بود؟  

6- امپراطوری­ها چگونه به حکومت­هایی از نوع دولت – ملت، تغییر یافتند؟

  7- چگونه اقتصاد واحدی در جهان شکل گرفت؟

  8- دلیل جهانگشایی کشورهای اروپایی مرتبط با بورژوازی چه بود؟ این کار چگونه انجام گرفت و چه نتیجه­ای داشت؟ 

 9- چگونه خودکفایی اقتصادی کشورهای مستعمره از بین رفت؟ از این جریان با چه عنوانی یاد

می­شود؟  

 10- منظور از تجارت تعرفه­ای چیست؟

 درس چهارم – نهادمندی نظام جهانی

 1- دلیل جنگ­ جهانی اول و دوم چه بود؟  

2- سازمان ملل متحد در چه زمانی و چرا به وجود آمد؟ اهداف این سازمان چیست؟  

3- ارکان سازمان ملل متحد را نام ببرید؟  

4- از سازمان­های وابسته به سازمان ملل که در ابعاد اقتصادی، فرهنگی و تسلیحات فعالیت  می کنند، چند نمونه را نام ببرید؟  

5- چهار نمونه از حقوق و وظایف کشور­های عضو سازمان ملل را بنویسید؟  

6- وظیفه­ی اصلی شورای امنیت چیست؟ این شورا با چه اقداماتی این وظیفه را اجرا  می­کند؟ 

 7- سه مورد از اهداف و آرمان­های جهانی را بنویسید؟

  8- نهادی شدن یا نهادمندی را تعریف کنید؟

  9- منظور از «نهاد مندی نظام جهانی» چیست؟ 

 10- سه نمونه از پیمان­های منطقه­ای را نام ببریید؟ وجود این پیمان­ها نشانگر چیست؟  

 11- وظیفه­ی دیوان داوری بین اللملی چیست؟ 

  12- حق " وتو " چیست؟ این حق بر چه مبنایی استوار است؟

 درس پنجم – جهانی شدن اقتصاد 

 1-     گسترش تجارت و مبادله بین کشورهای جهان چه نتیجه­ای به همراه داشت؟  

3-    وابستگی اقتصادی یک کشور چه زمانی تشدید می­شود؟

3- دلیل ایجاد و تقویت نهادهای مالی بین المللی و وظیفه­ی آنها چیست؟ دو نمونه از این نهاد­ها را نام ببرید؟ 

4- چرا برخی سرمایه داران تمایل دارند به جای کشور خود، در کشور­های دیگر سرمایه گذاری کنند؟ 

 5- چرا برخی دولت ها برای سرمایه گذاری خارجی، تسهیلاتی قائل می شوند؟  

 6- در چه حالتی سرمایه گذاری خارجی به ادغام اقتصادی بیشتر منجر می­شود؟ یا در چه حالتی سرمایه­ها به  تدریج هویت ملی خود را از دست می دهند؟ 

 7- شرکت­های چند ملیتی چگونه شرکت­هایی هستند؟ سه نمونه از این شرکت­ها را نام ببرید؟  

 8- درباره­ی جهانی شدن چه نظراتی وجود دارد؟  

9- گروهی که جهانی شدن را امری مثبت تلقی می­کنند، چه دلایلی ارائه می دهند؟  

10- گروهی که با جریان جهانی شدن مخالف هستند برای مخالفت خود چه دلایلی دارند؟ 

  11- چگونه اقتصاد جوامع از طریق تجارت به هم وابسته می­شوند؟

  12- در چه حالتی می توان از ادغام و وابستگی و شکل گیری نظام­های اقتصادی فراملی یاد کرد؟

  13- به چه دلایلی و در چه کشورهایی ورود سرمایه می تواند موجب شکوفایی اقتصاد شود؟  

 14- جهانی شدن در بعد اقتصادی به چه مطالبی اشاره دارد؟  

 *** درس ششم – دهکده ی جهانی (1) 

 1- اصطلاح دهکده­ی جهانی از کیست؟ این اصطلاح را توضیح دهید؟  

2- وسایل ارتباط جمعی جدید، چه شرایطی را برای تعامل فراهم آورده است؟ با ذکر مثال. 

 3- فناوری ارتباطی جدید برای دولت­ها و افراد چه پیامدهایی دارد؟  

4- اصطلاح جهانی شدن از بُعد ارتباطات و تعامل­های انسانی به چه شرایطی اشاره می کند؟  

چرا؟  

5- گسترش فناوری ارتباطی جدید، چه تأثیری بر اقتصاد داشته است؟  

6- تمایز جهان ما از جهان گذشته از حیث ارتباطی چیست؟  

 7- یکی از لوازم تعامل بین افراد در زمان گذشته چه بود؟ توضیح دهید.  

 8- به نمونه­هایی از تعامل در فضای مجازی اشاره کنید؟  

9- ایا شکل گیری " ما " و گروه بدون مکان مشترک امکان دارد؟ با ذکر مثال.  

10- گسترش فناوری ارتباطی در کنترل فرهنگ توسط دولت- ملتها چه تاثیری گذاشته است؟  

11- منظور از " دور کاری " چیست؟ و چه عاملی آن را امکان پذیر ساخته است؟  

 *** درس هفتم – دهکده ی جهانی (2) 

 1- هویت ملی جوامع (گروه سرزمینی) چگونه دوام می یابد؟  

2- رسانه­ها با برد زیاد چه تأثیری در هویت ملی جوامع دارند؟  

3- منظور از تهاجم فرهنگی یا آمریکایی شدن فرهنگ چیست؟  

 4- چه دیدگاه­هایی درباره­ی تهاجم فرهنگی و آمریکایی شدن وجود دارد؟

  5- برداشت­های متفاوت از تهاجم فرهنگی، در چه نکته­ای با هم مشترک هستند؟ 

 6- آمریکا چگونه توانسته است ذایقه افراد جوامع دیگر را مطابق فرهنگ خود شکل دهد؟ نتیجه­ی چنین کاری چیست؟  

7- گروه­های فراملی چگونه شکل می گیرند؟ با ذکر یک مثال.  

8- چه عاملی امکان فعالیت گروه­های فراملی را بدون رویارویی با محدودیت مکان مشترک، فراهم کرده است؟ با ذکر یک مثال.  

9- آمریکایی شدن چشمگیر جهان، از چه سرچشمه می­گیرد؟  

10- آیا شکل گیری فرهنگ و هویت ملی، به معنای از بین رفتن فرهنگ­ها و هویت­های قومی و دینی است؟ توضیح دهید.  

11- چند گروه فراملی که بر مبنای آرمان­های مشترک جهانی ( مانند صلح و امنیت جهانی و ...) شکل گرفته­اند نام ببرید. 

درس هشتم– نابرابری در نظام جهانی (1)

1- برای ارزیابی نابرابری ثروت در نظام جهانی از چه معیارهایی می توان استفاده کرد؟ علائم اختصاری آن­ها را نیز بنویسید. 

۲- بانک جهانی کشورها را از جنبه­ی درآمد سرانه چگونه طبقه بندی می کند؟ 

۳- نابرابری در قدرت را با چه شاخص­هایی می­توان معین کرد؟ 

3- کشورها بر اساس قدرت آنها در جهان، به چند گروه تقسیم می­شوند؟ توضیح دهید.  

۴- به دو نمونه از نابرابری در نظام جهانی با ذکر مثال اشاره کنید.

۵- منبع عمده­ی ثروت و قدرت در جهان کنونی چیست؟ توضیح دهید؟ 

۶- حق وتو چیست؟ این وضعیت بیانگرچیست؟ 

۷- نمونه­ای از نابرابری برمبنای ثروت در درون سازمان­های بین المللی را بنویسید؟ 

8- شیوه­ی رأی گیری در بانک جهانی چگونه است و این وضعیت بیانگر چه واقعیتی در نظام جهانی است؟

9- کشورهای برخوردار یا قدرتمند، چگونه در سازمان­های بین المللی به اقدامات خود مشروعیت می­بخشند؟ با ذکر نمونه. 

 *** درس نهم – نابرابری در نظام جهانی (2)

1- رابطه­ی مرکز – پیرامون از بدو تکوین نظام جهانی تاکنون چگونه بوده است؟

2- انقلاب صنعتی در اروپا نتیجه­ی چیست؟

3- اگر بخواهیم نابرابری در نظام جهانی را به صورت ریشه­ای بررسی کنیم، به چه نکته­ای باید توجه کنیم؟

4- رابطه­ی مرکز– پیرامون بر چه مبنایی مشخص می­شود؟

5- منابع تولید ارزش افزوده در فرایند کار را نام برده و تفاوت این منابع را در گذشته و دوره­ی جدید بنویسید.

6- منظور از اقتصاد سرمایه­داری یا صنعتی چیست؟

7- اقتصاد پساسرمایه داری و پسا صنعتی چیست؟ یا چگونگی شکل­گیری اقتصاد اطلاعاتی را بنویسید.

8- در اقتصاد دانش محور یا اقتصاد اطلاعاتی، سهم بخش­های مختلف اقتصادی در تولید چگونه است؟

9- چرا در دوران اقتصاد سرمایه داری یا صنعتی، بیشترین تولید ارزش افزوده به کشورهای توسعه یافته اختصاص می­یافت؟

10- در دوران اقتصاد سرمایه داری یا صنعتی، تقسیم کار در نظام جهانی چگونه است؟

11- با پیدایی اقتصاد اطلاعاتی پسا صنعتی، تقسیم کار جهانی چه تغییری یافت؟

12- چرا با شکل­گیری اقتصاد اطلاعاتی، کشورهای مرکز، صنعت و سرمایه را به کشورهای توسعه نیافته انتقال دادند؟

13- کشورهای نیمه پیرامونی و پیرامونی را تعریف کنید؟

14- به چه کشوری سر کرده­ی نظام جهانی می گویند؟ در قرن 19 و 20 چه کشورهایی سرکرده جهانی بودند؟

15- حاشیه نشین­های نظام جهانی چه کشور­هایی هستند؟ با ذکر مثال.

16- کشورهای مرکز در گذشته و امروزه از چه طریقی در جهت حفظ و تداوم رابطه­ی مرکز- پیرامون عمل کرده و می­کنند؟

17- انحصار­های پنج گانه­ی کشور­های مرکز را نام ببرید؟ علت تلاش برای حفظ این انحصارها چیست؟

18- انحصار فناورانه یا تکنولوژیک توسط کشورهای مرکز را توضیح دهید.

19- هدف کشورهای مرکز از کنترل بازارهای مالی جهانی چیست؟ مهمترین ابزار آن­ها در این زمینه چیست؟

20- دلیل تلاش کشورهای مرکز برای دسترسی انحصاری به منابع طبیعی چیست؟ با ذکر مثال.

21- کشورهای مرکز برای حفظ منافع خود، از لحاظ نظامی چه انحصاری به وجود آورده­اند؟

22- انحصار رسانه­ای و ارتباطی توسط کشورهای مرکز، چه فوایدی برای این کشورها دارد؟

23- آمریکا برای توجیه حمله­ی خود  به عراق از چه استدلال­هایی سود جست؟ نقش رسانه­های جمعی را در این مورد توضیح دهید.

24- گروه 8 چیست؟ چرا شکل گرفت؟ این گروه در باره­ی چه موضوعاتی گفت و گو و تصمیم گیری می­کند؟

25- آیا تغییر جایگاه در نظام جهانی امکان پذیر است؟ توضیح با ذکر مثال.

26- تغییر جایگاه کشورها در نظام جهانی چه ویژگی­هایی دارد؟

27- این عبارت که « تغییر جایگاه در نظام جهانی به صورت سلسله مراتبی انجام می­گیرد»، به چه معنا است؟ 

 ***  درس دهم – بازی در نظام جهانی

1-    چرا دست یابی جوامع به اهداف خود در نظام جهانی، دشوار است؟ دو دلیل.

2-    چرا دولت­ها مراقب قدرت و توانایی­های یکدیگر و همچنین شرکت­های اقتصادی هستند؟

3-    در نظام جهانی، چرا شرکت­ها فعالیت­های شرکت­های رقیب را زیر نظر دارند؟ با ذکر نمونه.

4-    به سه نمونه از چالش­های فرهنگی که واحدهای اعتقادی دولت- ملت­ها به آنها حساس هستند، اشاره کنید.

5-    عرصه جهانی را برای واحدهای اجتماعی مختلف، به کدام بازی تشبیه کرده­اند؟ در این عرصه بازیگر کیست؟

6-    ویژگی­های عمل یا بازی در نظام جهانی کدامند؟

7-    تفاوت­های بازی در صحنه­ی جهانی را با بازی شطرنج بنویسید.( چهار مورد).

8- راهبرد (استراتژی) را تعریف کنید؟ راهبرد­ها به چند دسته تقسیم می­شوند؟

8-    راهبرد­های کوتاه مدت با توجه به چه واقعیتی، تعیین می شود؟ برای نمونه، استراتژی­های کوتاه مدت و بلند مدت آمریکا را در قبال پرونده­ی هسته­ای ­ایران، توضیح دهید.

9-    در چارچوب راهبردهای بلند مدت آمریکا، «خاور نزدیک بزرگ» شامل چه کشورهایی است؟

10- سه منطقه­ی مهم جهان در « سند امنیت ملی آمریکا در قرن 21»، کدامند؟ هر منطقه به چه عنوانی نامیده شده است؟

11- چرا صحبت درباره­ی اهداف، وسایل و راهبرد­های دولت – ملت ها راحت تر از صحبت درباره­ی اهداف سایر واحد­های اجتماعی است؟

12- مهم ترین بازیگران عرصه ی جهانی کدام واحد اجتماعی است؟ توضیح دهید. 

 ***  درس یازدهم – اهداف دولت ها در عرصه ی جهانی

              1-  انواع اهداف دولت- ملت­ها را در عرصه­ی جهانی نام ببرید.

2- به چه اهدافی، اهداف اساسی یا درجه­ی اول گفته می شود؟ مهم ترین آنها را نام ببرید.

3- اهداف درجه دوم جوامع کدامند؟ چهار مورد مثال بزنید؟

4- «هدف­های جهانی» یا «دراز مدت» جوامع چیست؟ با ذکر مثال.

5- «حفظ موجودیت» را به عنوان یکی از اهداف اساسی هر جامعه، توضیح کنید؟

6- چرا به رسمیت نشناختن هویت یک دولت – ملت به معنای تهدید حیات آن جامعه است؟

7- «حق تعیین سرنوشت» یا «استقلال» جوامع به چه شکلی نقص می شود؟ عکس العمل ملت­ها برای رسیدن به این حق چه بوده است؟ با ذکر مثال.

8- منظور از «حفظ امنیت ملی» چیست؟

9- مواردی را مثال بزنید که در آن­ها «امنیت ملی» یک جامعه مورد تهدید قرار گرفته باشد؟

10- « راهبرد امنیت ملی» چیست؟ مثال بزنید.

11- علت تفاوت راهبرد امنیت ملی جوامع، چیست؟

12- با ذکر نمونه­ای تفاوت راهبرد امنیت ملی بین جوامع را نشان دهید.( مورد سودان و اسراییل)

13- راهبردهای امنیت ملی آمریکا در عصر حاضر چیست؟

14- کدام ملاحظات سبب شده است که آمریکا برای تسلط بر نفت خلیج فارس، آسیای میانه و دریای خزر اقدام کند؟

15- چرا راهبرد امنیت ملی جوامع، تغییر می­کند؟

16- «جنگ سرد» بین چه کشورهایی بود؟ معنی آن را بنویسید؟

17- راهبرد «جنگ سرد» چگونه پایان یافت؟ آمریکا پس از آن چه راهبردی را برای امنیت خود تعریف کرد؟ 

 ***  درس دوازدهم – روش­ها و وسایل دست­یابی به اهداف

1- انواع روش­ها و وسایلی را که جوامع برای دست یابی به اهداف از آن­ها سود می­جویند، نام ببرید؟ رایج ترین روش­ها کدام است؟

2- «دیپلماسی» را به عنوان مهم ترین ابزار دست یابی به اهداف، تعریف کنید؟

3- «اقناع» چه زمانی شکل می گیرد؟ در شرایط کنونی جهان، معمولاً اقناع با تکیه بر کدام ارزش­های مشترک انجام می شود؟

4- آمریکا با چه روشی توانست « ائتلاف ضد تروریسم » را تشکیل دهد؟

5- پیشنهاد پاداش و تهدید به مجازات، بر چه مبنایی انجام می گیرد؟

6- از پاداش­ها و تهدیدات اروپایی­ها برای وادار ساختن ایران به تعلیق غنی سازی اورانیوم، هر کدام سه مورد بنویسید؟

7- چرا ایران پیشنهاد اتحادیه اروپا را برای تعلیق غنی سازی اورانیوم نپذیرفت؟ واکنش اتحادیه اروپا چه بود؟

8- منظور از «کلیشه» چیست؟

9- دلیل استفاده جوامع از رسانه­ها برای کلیشه سازی چیست؟

10- آیا رسانه­ها فقط می­توانند درباره­ی کشورها و جوامع یا اشخاص کلیشه سازی کنند؟ توضیح دهید.

11- شکل دادن به افکار عمومی در جوامع دیگر توسط رسانه­ها، از لحاظ سیاسی چه اهمیتی دارد؟

12- چرا رسانه­ها مکمل دیپلماسی و حتی بخشی از آن به حساب می آیند؟

13- چرا در سال­های اخیر، موضع­گیری منفی نسبت به آمریکا در بین مسلمانان گسترش یافته است؟ عکس العمل آمریکا چه بود؟

14- با ذکر مثالی نشان دهید که از کلیشه­سازی به عنوان بخشی از جنگ یک کشور علیه کشوری دیگر، استفاده شده است؟

15- «اقتصاد» را به عنوان یکی از ابزارهای دست یابی به هدف در نظام جهانی توضیح دهید؟

16- چهار مورد از اقدامات خصمانه­ی آمریکا بر علیه جمهوری اسلامی ایران را که جنبه­ی اقتصادی دارند، توضیح دهید؟

17- صورت آشکار و بارز استفاده از ابزار نظامی توسط جوامع برای دست­یابی به اهداف، چیست؟ با ذکر یک مثال توضیح دهید؟

19- آیا قدرت نظامی، به طور غیر مستقیم نیز در  دست­یابی به اهداف نقش دارند؟ توضیح دهید. 

 ***   درس سیزدهم  – ایران و نظام جهانی

1- آیا می توان روابط ایران در دوره­ی صفویه با دولت­های اروپایی را آغاز ادغام ایران در نظام جهانی دانست؟ چرا؟

2- در دوره­ی قاجاریه، کدام تغییرات در اروپا و ایران شرایط را برای ادغام ایران در نظام جهانی فراهم کرد؟

3- ادغام ایران در نظام جهانی از چه زمانی آغاز شد؟ واکنش ایرانی­ها نسبت به این وابستگی چه بود؟

4- آیا تلاش­هایی که برای نوسازی ایران در دوره­ی پهلوی صورت گرفت، منجر به تغییر موقیعت پیرامونی ایران شد؟ توضیح دهید.

5- در دوره­ی پهلوی، توسعه­ی ایران چگونه بود؟

6- پیامدهای کوتاه مدت توسعه در دوره­ی پهلوی را نام ببرید. نتیجه­ی نهایی این پیامدها چه بود؟

7- انقلاب اسلامی چه شعارها و ارزش­های متعارضی با ارزش­های نظام جهانی مطرح کرد؟ توضیح دهید.

8- چرا کشورهای مرکز، انقلاب اسلامی ایران را یک تهدید تلقی و با آن مقابله می کنند؟

9- به چهار مورد از اقدامات کشورهای مرکز برای محدود کردن انقلاب اسلامی ایران، اشاره کنید؟

10- جنگ تحمیلی عراق علیه ایران با جنگ­های دو قرن اخیر ایران چه تفاوتی داشت؟

11- نکته­­ی مثبت جنگ تحمیلی برای ایران چه بود؟

12- چرا جنگ تحمیلی عراق علیه ایران را می­توان جنگ کشورهای مرکز بر علیه ایران تلقی کرد؟

13- جنگ تحمیلی چگونه پایان یافت و کدام توانایی ایران را نشان داد؟

14- « دوره­ی سازندگی » در ایرانِ پس از جنگ، به چه فعالیت­هایی اشاره دارد؟ 

 ***  درس چهاردهم – جایگاه ایران در نظام جهانی

1- مسیری که از طریق آن کشورها می­توانند جایگاه خود را در نظام جهانی بهبود بخشند، چه نامیده می­شود؟ توضیح دهید.

2- اولین تلاش منظم برای توسعه­ی ایران در چه زمانی آغاز شد و تا قبل از پیروزی انقلاب اسلامی، چگونه ادامه یافت؟

3- چرا در دوران جنگ تحمیلی امکان اجرای برنامه های توسعه وجود نداشت؟

4- اجرای برنامه­های توسعه­ی ایران پس از پایان جنگ تحمیلی با چه چالش­هایی رو به رو بوده است؟

5- رشد سریع جمعیت را به عنوان یکی از موانع توسعه­ی ایران( 1340 تا 1370)، توضیح دهید؟

6- نتایج اجرای چهار برنامه­ی توسعه ایران پس از انقلاب اسلامی چه بود؟

7- با توجه به کدام موارد، می­توان گفت که ایران در آغاز راهی برای تغییر موقعیت خود در نظام جهانی است؟ جایگاه فعلی ایران در نظام جهانی، کجاست؟

8- ایران در چه شرایطی در حال تثبیت جایگاه خود در نظام جهانی به عنوان یک کشور نیمه پیرامونی است؟

9- در چشم انداز بیست ساله، چه جایگاهی برای ایران پیش بینی شده است؟

به نام خداوند بخشنده ی مهربان

مجموعه سؤالات کتاب جدید علوم اجتماعی پیش دانشگاهی به صورت درس به درس به دانش آموزان و همکاران محترم ارایه می­گردد. امیدوارم ما را از نظرات اصلاحی خود بهره­ مند سازید. (آورند)

*** درس اول –  نظام جهانی

1- مفهوم دولت – ملت را تعریف کنید. چرا به آن گروه سرزمینی نیز می گویند؟

2- در زمان های گذشته ، شکل غالب زندگی اجتماعی به جای دولت – ملت، چه بود؟

3- وضعیت اقتصادی و روابط تجاری و سیاسی در واحدهای فئودالی ، عشیره­ای و امپراطوری چگونه بود؟

4- نظام جهانی فعلی چه تفاوت­هایی با نظام امپراطوری دارد؟

5- نظام جهانی چیست؟

6- ویژگیهای واحدهای فئودالی را بنویسید.

7- واحدهای عشیره­ای چگونه اداره می شدند؟

8- ویژگی­های واحدهای امپراتوری را بنویسید.

*** درس دوم –  تکوین نظام جهانی

1- امپراطوری­ها برای حفظ و گسترش خود به چه چیزی نیاز داشتند؟ این نیاز چه ارتباطی با افول امپراطوری­ها داشت؟

2- چرا تا مدت­های مدید، امکان تسلط یک یا چند تن از فئودال­ها بر تمام اروپا از بین رفته بود؟

3- چه تفاوتی بین شهرهای امپراطوری با شهرهای جدید وجود داشت؟

4- اصطلاح بورژوا، به چه کسانی اطلاق می شد؟ چرا این اصطلاح جنبه­ای منفی و تحقیر آمیز داشت؟

5- مهم ترین هدف زندگی بورژوا­ها چه بود؟

6- گسترش تجارت در نظام بورژوازیی، مستلزم شکل گیری چه نوع حکومتی بود؟

7- شکل گیری  دولت – ملت­ها مستلزم چه تغییری در رابطه­ی بین سیاست و اقتصاد بود؟

8- در قرون وسطا، حکومت­ها، مشروعیت خود را از کجا کسب می کردند؟

9- دلایل مبارزه­ی شهرهای مستقل با کلیسا چه بود؟ یا چرا بورژوازی در عرصه­ی عقاید راه خود را از اشرافیت گذشته، جدا کرد؟

10- دیدگاه رنسانس را نسبت به کلیسا و مسیحیت، بنویسید؟

11-تأثیر بورژوازی را در رشد صنعت توضیح دهید؟

12- در نظام جهانی، رابطه ی حکومت و اقتصاد چگونه است؟ توضیح دهید؟

13- تفاوت نظام جهانی با امپراطوری را از حیث نوع رابطه­ی بین سیاست با اقتصاد بنویسید.

14- در گذشته امپراتوری­ها چگونه شکل می­گرفتند؟ چرا انان دوره­ای از توسعه و بهبودی را تجربه می کردند؟

15- به چه دلیلی اروپا برای یک دوره تاریخی طولانی به صورت فئودالی به زندگی خود ادامه داد؟

16- چرا حکومت­های اروپایی در قرون وسطا مجبور بودند تأیید کلیسا را کسب کنند؟

17- چرا در گذشته، رونق و افول دانش و صنعت تا حد زیادی تابع پایداری امپراتوری­ها بوده است؟

18- چرا در نظام بورژوازی، تقدم و تفوق از آن بخش اقتصادی بود نه حکومت؟

*** درس سوم – گسترش جفرافیایی نظام جهانی

1-     چرا کشور­های استعمارگر اسپانیا و پرتغال به زودی جای خود را به کشور­هایی چون انگلیس و فرانسه دادند؟

2-     نوع روابط بین واحد­های امپراطوری چه تفاوتی با نوع روابط بین واحدهای وابسته به کشورهای استعمارگر، داشت؟

3- چرا کشورهای مستعمره حتی بعد از استقلال، هم چنان از لحاظ اقتصادی وابسته به کشورهای استعمارگر بودند؟

4- منظور از رابطه ی مرکز – پیرامون چیست؟

5- اروپایی­ها چگونه در کشورهای تحت سلطه­ی واحد­های امپراطوری  نفوذ می کردند؟ دلیل اتخاذ این سیاست چه بود؟

6- امپراطوری­ها چگونه به حکومت­هایی از نوع دولت – ملت، تغییر یافتند؟

7- چگونه اقتصاد واحدی در جهان شکل گرفت؟

8- دلیل جهانگشایی کشورهای اروپایی مرتبط با بورژوازی چه بود؟ این کار چگونه انجام گرفت و چه نتیجه­ای داشت؟

9- چگونه خودکفایی اقتصادی کشورهای مستعمره از بین رفت؟ از این جریان با چه عنوانی یاد

می­شود؟

10- منظور از تجارت تعرفه­ای چیست؟

*** درس چهارم – نهادمندی نظام جهانی

1- دلیل جنگ­ جهانی اول و دوم چه بود؟

2- سازمان ملل متحد در چه زمانی و چرا به وجود آمد؟ اهداف این سازمان چیست؟

3- ارکان سازمان ملل متحد را نام ببرید؟

4- از سازمان­های وابسته به سازمان ملل که در ابعاد اقتصادی، فرهنگی و تسلیحات فعالیت  می کنند، چند نمونه را نام ببرید؟

5- چهار نمونه از حقوق و وظایف کشور­های عضو سازمان ملل را بنویسید؟

6- وظیفه­ی اصلی شورای امنیت چیست؟ این شورا با چه اقداماتی این وظیفه را اجرا  می­کند؟

7- سه مورد از اهداف و آرمان­های جهانی را بنویسید؟

8- نهادی شدن یا نهادمندی را تعریف کنید؟

9- منظور از «نهاد مندی نظام جهانی» چیست؟

10- سه نمونه از پیمان­های منطقه­ای را نام ببریید؟ وجود این پیمان­ها نشانگر چیست؟

11- وظیفه­ی دیوان داوری بین اللملی چیست؟

12- حق " وتو " چیست؟ این حق بر چه مبنایی استوار است؟

*** درس پنجم – جهانی شدن اقتصاد

1- گسترش تجارت و مبادله بین کشورهای جهان چه نتیجه­ای به همراه داشت؟

2- وابستگی اقتصادی یک کشور چه زمانی تشدید می­شود؟

3- دلیل ایجاد و تقویت نهادهای مالی بین المللی و وظیفه­ی آنها چیست؟ دو نمونه از این نهاد­ها را نام ببرید؟

4- چرا برخی سرمایه داران تمایل دارند به جای کشور خود، در کشور­های دیگر سرمایه گذاری کنند؟

5- چرا برخی دولت ها برای سرمایه گذاری خارجی، تسهیلاتی قائل می شوند؟

6- در چه حالتی سرمایه گذاری خارجی به ادغام اقتصادی بیشتر منجر می­شود؟ یا در چه حالتی سرمایه­ها به  تدریج هویت ملی خود را از دست می دهند؟

7- شرکت­های چند ملیتی چگونه شرکت­هایی هستند؟ سه نمونه از این شرکت­ها را نام ببرید؟

8- درباره­ی جهانی شدن چه نظراتی وجود دارد؟

9- گروهی که جهانی شدن را امری مثبت تلقی می­کنند، چه دلایلی ارائه می دهند؟

10- گروهی که با جریان جهانی شدن مخالف هستند برای مخالفت خود چه دلایلی دارند؟

11- چگونه اقتصاد جوامع از طریق تجارت به هم وابسته می­شوند؟

12- در چه حالتی می توان از ادغام و وابستگی و شکل گیری نظام­های اقتصادی فراملی یاد کرد؟

13- به چه دلایلی و در چه کشورهایی ورود سرمایه می تواند موجب شکوفایی اقتصاد شود؟

14- جهانی شدن در بعد اقتصادی به چه مطالبی اشاره دارد؟

*** درس ششم – دهکده ی جهانی (1)

1- اصطلاح دهکده­ی جهانی از کیست؟ این اصطلاح را توضیح دهید؟

2- وسایل ارتباط جمعی جدید، چه شرایطی را برای تعامل فراهم آورده است؟ با ذکر مثال.

3- فناوری ارتباطی جدید برای دولت­ها و افراد چه پیامدهایی دارد؟

4- اصطلاح جهانی شدن از بُعد ارتباطات و تعامل­های انسانی به چه شرایطی اشاره می کند؟

چرا؟

5- گسترش فناوری ارتباطی جدید، چه تأثیری بر اقتصاد داشته است؟

6- تمایز جهان ما از جهان گذشته از حیث ارتباطی چیست؟

7- یکی از لوازم تعامل بین افراد در زمان گذشته چه بود؟ توضیح دهید.

8- به نمونه­هایی از تعامل در فضای مجازی اشاره کنید؟

9- ایا شکل گیری " ما " و گروه بدون مکان مشترک امکان دارد؟ با ذکر مثال.

10- گسترش فناوری ارتباطی در کنترل فرهنگ توسط دولت- ملتها چه تاثیری گذاشته است؟

11- منظور از " دور کاری " چیست؟ و چه عاملی آن را امکان پذیر ساخته است؟

*** درس هفتم – دهکده ی جهانی (2)

1- هویت ملی جوامع (گروه سرزمینی) چگونه دوام می یابد؟

2- رسانه­ها با برد زیاد چه تأثیری در هویت ملی جوامع دارند؟

3- منظور از تهاجم فرهنگی یا آمریکایی شدن فرهنگ چیست؟

4- چه دیدگاه­هایی درباره­ی تهاجم فرهنگی و آمریکایی شدن وجود دارد؟

5- برداشت­های متفاوت از تهاجم فرهنگی، در چه نکته­ای با هم مشترک هستند؟

6- آمریکا چگونه توانسته است ذایقه افراد جوامع دیگر را مطابق فرهنگ خود شکل دهد؟ نتیجه­ی چنین کاری چیست؟

7- گروه­های فراملی چگونه شکل می گیرند؟ با ذکر یک مثال.

8- چه عاملی امکان فعالیت گروه­های فراملی را بدون رویارویی با محدودیت مکان مشترک، فراهم کرده است؟ با ذکر یک مثال.

9- آمریکایی شدن چشمگیر جهان، از چه سرچشمه می­گیرد؟

10- آیا شکل گیری فرهنگ و هویت ملی، به معنای از بین رفتن فرهنگ­ها و هویت­های قومی و دینی است؟ توضیح دهید.

11- چند گروه فراملی که بر مبنای آرمان­های مشترک جهانی ( مانند صلح و امنیت جهانی و ...) شکل گرفته­اند نام ببرید.

+ نوشته شده در  شنبه ششم آبان 1391ساعت 17:41  توسط   |